1. Inleiding

Het Nederlandse belastingstelsel kent veel verschillende regelingen met betrekking tot het inkomen van artiesten. Dit inkomen kan gegenereerd worden vanuit verschillende perspectieven; Als zelfstandige, in loondienst of in combinatie van deze twee vormen.

De vraag welke van deze vormen het beste is, kan niet stellig worden beantwoord.

Elke vorm heeft zijn eigen voor- en nadelen. De uiteindelijke keus ligt dus bij de artiest zelf. In deze tekst zullen de fiscale regels per figuur worden toegelicht.

2. Artiest in loondienst

Een artiest kan net als een normale werknemer in dienst zijn bij een werkgever. Er is dan sprake van een echte dienstbetrekking. Een echte dienstbetrekking heeft de volgende kenmerken:

• De werknemer heeft zich verplicht om voor de werkgever te werken;
• De werkgever is verplicht om de werknemer voor het werk loon te betalen;
• Tussen de werknemer en de werkgever bestaat een gezagsverhouding.

De wet kent echter speciale regels voor artiesten. Als een artiest werkzaamheden verricht op grond van een overeenkomst van korte duur (ongeveer 3 maanden of korter), dan is de artiestenregeling van toepassing

2.1 Artiestenregeling

Omdat artiesten een iets andere positie innemen dan normale werknemers, heeft de overheid de artiestenregeling in het leven geroepen. De artiestenregeling is alleen van toepassing op kortdurende dienstbetrekkingen van ongeveer 3 maanden of korter, dus ook een eenmalig optreden. Artiesten vallen op basis van deze regeling ook onder de loonbelasting. Dat is eigenlijk een beetje vreemd aangezien artiesten geen werknemers zijn, maar zelfstandigen. Er is in deze gevallen sprake van een fictieve dienstbetrekking. Ondanks dat zij zelfstandigen zijn vallen zij wel onder de loonbelasting en de daarmee komende sociale verzekeringen.

De artiestenregeling is een erg lastige en ingewikkelde regeling en brengt veel papieren rompslomp voor de opdrachtgever met zich mee. De opdrachtgever moet zich aanmelden bij de belastingdienst, de identiteit van de artiest vastellen, gageverklaringen invullen loonadministraties aanleggen, aangifte doen een een jaaropgraaf verstrekken. Erg lastig en vervelend dus.

De artiestenregeling kent echter ook een paar pluspuntjes. Dan zijn de kleine vergoedingsregeling en de kostenvergoedingsregeling. Voor een uitgebreide uitleg van deze regelingen, klik hier (http://tinyurl.com/663vvxt)

Desalnietemin zijn er een paar situaties waarbij de de Artiestenregeling niet van toepassing is:

• De artiest voert zijn werkzaamheden uit op basis van een verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming (VAR WUO);
• Inhoudingsplichtigenverklaring;
• Overeenkomsten van langer dan 3 maanden.
• De artiest treedt op voor een natuurlijke persoon ten behoeve van diens persoonlijke aangelegenheden (bruiloften, verjaardagene etc).

De eerste drie uitzonderingen nader worden besproken.

3. Artiest als zelfstandige ondernemer

Van deze vorm is er sprake op het moment dat een artiest als zelfstandige ondernemer zijn werzkaamheden verricht. De artiest stuurt de opdrachtgever een factuur voor het honorarium en eventuele kosten inclusief btw.

Voordat de artiest kan overgaan tot factureren, moet hij/zij wel beschikken over een VAR WUO (Verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming). Deze VAR krijgt hij/zij na aanvraag van de belastingdienst en geeft een opdrachtgever de zekerheid dat hij dat over de beloning van de artiest geen loonheffingen hoeft in te houden en af te dragen. Immers, de artiest opereert als zelfstandige ondernemer en hoeft dus niet verloont te worden voor zijn werkzaamheden.

3.1 VAR WUO

Voordat de Belastingdienst een VAR WUO af geeft is het dus van belang dat u als zelfstandig ondernemer wordt gezien. Bij de beoordeling let de belastingdienst op o.a de volgende critera:

Het mogen duidelijk zijn dat dus niet iedereen die zichzelf als ondernemer ziet, ook door de belastingdienst als ondernemer wordt beschouwd.

3.2 Voor- en nadelen

Voor de opdrachtgever is het ook erg gunstig dat hij de artiest niet meer hoeft te verlonen, aangezien verlonen duur is en erg veel papierwerk met zich meeneemt. Er zijn echter ook nadelen verbonden aan het opereren als zelfstandige ondernemer. 

Omdat er geen premie werknemersverzerkingen wordt afgedragen ben je niet verzekerd voor de inkomenrisico’s van zieke, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Ook kun je geen aanspraak maken op een uitkering.

4. Inhoudingsplichtigen verklaring (IPV)

De artiestenregeling is ook niet van toepassing wanneer er een inhoudingsplichtigen verklaring in het spel is. De inhouding en afdracht van de loonbelasting en premies werknemersverzekeringen wordt overgenomen door de houder van deze verklaring. Verloningsbureau’s maken veel gebruik van deze verklaring. 

Met het gebruik van een IPV worden er aan opdrachtgevers facturen in rekening gebracht. Zij hoeven dus nu geen loonbelasting en sociale premies in te houden. Dit is een groot voordeel. Daarentegen vragen verloningsbureau’s een percentage voor hun werkzaamheden. Dit percentage kan behoorlijk oplopen waardoor het minder interessant wordt om voor deze vorm te kiezen.

5.  Opting-in (pseudo-werknemer) en overeenkomsten van langer dan 3 maanden.

In deze gevallen kan de artiest samen met de opdrachtgever ervoor kiezen om de arbeidsverhouding toch als dienstbetrekking te beschouwen. Vandaar woord pseudo-werknemer. Er is dus eigenlijk geen dienstbetrekking, maar de normale regels voor de loonbelasting/premie volksverzekeringen gelden wel. Als je voor opting-in kiest, moet de belastingdienst daarvan wel op de hoogte worden gebracht.

NB: Deze regeling geldt niet voor de werknemersverzekeringen. Voor eventuele ziekte of arbeidsongeschiktheid kunt u of de werknemer zich particulier verzekeren.

Als je een overeenkomst hebt die niet van korte duur is, dan hoeft jou opdrachtgever geen loonbelasting in te houden. Over het inkomen dat je ontvangt voor de opdracht moet je dan zelf inkomstenbelasting betalen. Ook in dit geval kan er voor opting-in worden gekozen.